Bize Ulaşın: 0 258 211 82 83
İhtirazi Kayıt Beyanı Bir anda alacağından olmak ! …. Borcu olmadığı halde ödediği bedeli, geri alamamak ! … Hukukun en önemli ritülellerinden birini kullanmayarak hakkı yitirmek ! … Bu riskleri karşılayan hukuki yol : ihtirazi kayıt beyanı

Değerli Üyelerimiz; Bir borcu sonlandıran bir çok sebep olabilir. Borçlunun borcunu ödemesi, alacaklının alacağını almaktan vazgeçmesi, karşılıklı anlaşmayla borcun ortadan kaldırılması vb. gibi. Bu örnekler çoğaltılabilir ve bu hallerde bir şekilde borç ortadan kalkar. Ancak asıl borcun ortadan kalkması demek, borç ilişkisinin son bulması demek değildir. Arada önemli bir nüans farkı vardır. Bu yazıda bu farkı anlamaya çalışacağız. Anlattığımız gibi bazen asıl borç ödenir fakat borç ilişkisi sonlanmaz, çünkü borcun ferileri devam etmektedir. Ya da, ödeme yapılmış ise de, daha sonra o ödemenin tamamen veya kısmen yersiz olduğu anlaşılabilir ki bu halde de ödemenin iadesi gündeme gelecektir. Demek ki borç ilişkisi bitmemiştir. Borcun aslı ödenmiş ise de, ferileri istenebilecek veya yapılan ödeme geri istenebilecektir. Borcun ferileri kavramını açıklamak için, “alacağa işleyen faiz” gibi somut bir örnek verilebilir. Özetle alacaklı alacağını tahsil eder, borç sonlanır fakat geç ödenen borçtan dolayı alacaklının faiz vb. gibi mağduriyetleri olabilir. Ya da kişi karşı yana bir ödemeyi yaparken, aslında bu bedelin borcu olmadığı inancını taşımakta olup, mağdur olmamak için ödemeyi yapmak ve ardından bu bedel için araştırma-dava vs. geliştirmek ve gerçekten borçlu olmadığını ortaya çıkarabilirse ödediğini geri almak isteyebilecektir. Peki parayı pul olmuş hali ile kabul etmek istemiyorsanız , ya da alacağınızı tahsil ederken, karşıda bakiye alacağınız kalıp kalmadığı konusunda tereddüdde iseniz ve varsa bu bakiyeyi de ileride talep etmek istiyorsanız ya da ödediğiniz bedelin gerçekte borcunuz olmadığı inancında iseniz ve geri almayı düşünebilecekseniz, ne yapmalısınız ? Bu tür durumlarda kişinin, aktif olarak bir karar ve eylem göstermesi gerekir. Aksi halde borcun ferilerini kesinlikle isteyemez veya asıl borcun geri kalan kısmını isteyemez veya gereksiz yere ödediğinin iadesini isteyemez. Yani bütün bu istem haklarından zımnen (suskun kalarak) vazgeçmiş kabul edilir. İşte alacaklının alacağını tahsil anında göstereceği kararlı beyanın adı İHTİRAZİ KAYIT BEYANIDIR. İhtirazi kayıt bir anlamda borcun geri kalan kısmını güvenceye almaktır. İHTİRAZİ KAYIT BEYANI NASIL YERİNE GETİRİLİR ? Bu beyan, alacaklının bizzat kendisinin ya da yetkili vekilinin, alacağın ferilerini ve/veya bakiye alacağı, ya da gereksiz yere yapılan ödemeyi “bilahare talep etme hakkını saklı tuttuğunu”, karşı yana bildirmesiyle olacaktır. Bu beyanı karşıya ifade edecek olan kişi, alacağın bizzat sahibi, ödemeyi yapanın bizzat kendisi veya yetkili temsilcileridir. Alacak hakkı sahibi veya ödemeyi yapan bir şirket ise, şirketin yetkili temsilcisi olabilecektir. Yetkisiz kişinin beyanının bir hukuki değeri yoktur. KENDİSİNE KARŞI İHTİRAZİ KAYIT BEYANI YÖNELTİLEN NE YAPMALIDIR ? İhtirazi kayıt beyanının muhatabının, ihtirazi kayıt beyanı karşısında, bunu kabul veya reddetme gibi bir hakkı, yetkisi yoktur. Ancak beyanı yöneltenin gerçekten hak sahibi ve/veya yetkili kişi olup olmadığını araştırarak, buna göre gerekiyorsa kullanılan beyanı çürütme imkanı mevcuttur. BEYANDA BULUNMAK YETERLİ MİDİR? Kişinin kendi ihtirazi kayıt beyanından yararlanabilmesi yani ileride alacak talebinde bulunabilmesi için, bu beyanda bulunduğunu ve bu beyanın karşı yana ulaştığını ispat mecburiyeti vardır. Bu sebeple ihtirazi kayıt beyanının yazılı olarak yapılmasında ve karşı tarafa ispata elverişli yöntemle ulaştırılmasında yarar bulunmaktadır. Kişinin karşı yana (ulaştı teyidini içerecek şekilde) fax göndermesi, gönderici notuna “ihtirazi kayıt beyanıdır” yazılmış şekilde iadeli taahhütlü mektup göndermesi, karşı tarafın e-posta adresine yine ulaştı teyitli mail atması, telgraf çekmesi, noter kanalıyla yazı göndermesi, beyanı yazıya döküp, iki örnek yazdırarak, birini karşıya verirken elinde kalana alındı kaydı düşürtmesi gibi yöntemler örneklenebilir. Fakat adi posta yoluyla mektup göndermek, kargo yoluyla evrak göndermek gibi yöntemler önerilmez, zira bu yöntemlerde zarfın veya kargo poşetinin içinde ne olduğunu ispat imkansızdır. Unutulmamalı ki zaten TÜRK TİCARET KANUNU nun 18. Maddesi; Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır Şeklinde düzenleme içerdiği için, yürüyen borç ilişkisinde, ihtirazi kayıt beyanını yöneltecek olan tacir ise ve muhatap da tacir ise, bu beyanda bulunulurken noter aracılığını, taahhütlü mektubu, telgrafı, veya güvenli elektronik imzayı kullanmak zorundadır. İHTİRAZİ KAYIT BEYANI NASIL OLMALI ? Kesinlikle muğlak beyan olmamalı, niyet açık ve net olarak belirtilmelidir.Beyanlara örnek olarak; “Alacağımı ihtirazi kayıt beyanı ile tahsil ediyorum”, “borcumu ihtirazi kayıt ile ödüyorum”, “alacağın geri kalan kısmı ve ferileri için talep hakkımı saklı tutuyorum”, “yaptığım ödemeyi geri isteme hakkımı saklı tutuyorum”, “faiz hakkım saklıdır” gibi cümleler verilebilecektir. İHTİRAZİ KAYIT BEYANI NE ZAMAN YÖNELTİLMELİ ? Kural olarak alacağın tahsilinden ve/veya borcun ödenmesinden evvelki tarihte veya en geç tahsil-ödeme anında ihtirazi kayıt beyanı karşı yana ulaşmalıdır. Yani en kötü ihtimalle aynı anda bu beyanda bulunulmalıdır. İhtirazi kayıt beyanı olmaksızın yapılan işlem sonrasında bu tür beyanda bulunmanın hukuki kıymeti yoktur. NETİCETEN; Yargıda çokça, zamanında ve usulüne uygun ihtirazi kayıt beyanı olmadığı için alacağını talep edemeyen kişilerin kaybedilmiş davalarının örneklerine rastlanmaktadır. Fazla ödediği bedeli, ödeme yaparken ihtirazi kayıt beyanında bulunmadığı için geri alamayan, faiz alacağından mahrum olan yüzlerce mağdurun örnek kararı mevcuttur. Bu sebeple “ fazla bilinmeyen ancak son derece önemli olan” bu konuya dikkatinizi çekmek isteriz. Konunun hukuki irdelemesi içinde, ihtirazi kayıt beyanı yerine geçen hukuksal işlemler, davalar, ihtirazi kayıt beyanına gerek duymayacak derecede açık olaylardaki değerlendirmeler gibi spesifik özellikler elbette mevcuttur. Bu yazımız, öz olarak ihtirazi kayıt beyanını anlatmak, üyelerimizi bu hukuki hak konusunda bilgilendirmek, bilinçlendirmek ve ticaretin rutin uygulamasına bu beyanı yerleştirmek amacıyla kaleme alınmıştır. Özel olaylar için bir hukukçuya danışılarak, olaya ilişkin hukuki değerlendirme alınması bir zorunluluktur. Yarar görmeniz dileğiyle. DENİZLİ GENÇ İŞADAMLARI DERNEĞİ

Aramıza Katılmak İster Misiniz?   Üye Olun.


DEGİAD’IN VİZYONU;

Serbest piyasa ekonomisi, küçülmüş devlet yapısı, pazarlarda güçlü, teknoloji satan Türkiye, hoşgörü ve toplumsal uzlaşıda, adalet, sosyal güvenlik ve sağlıkta reformlar yapmış bir ülke, gençliğin yönetimde söz hakkını elde edebildiği, şeffaf, akılcı yönetilen, dış politikası güçlü bir Avrupa ülkesi, yerel sorunlarını çözmüş büyük şehir DENİZLİ ve bu ülkeye, bu şehre yaraşır genç işadamları….
İLETİŞİM
Çamlaraltı Mahallesi 6021 Sokak No:61/1 Pamukkale / Denizli

Tel: (258) 211 82 83
Faks: (258) 211 92 82
E-posta : degiad@degiad.org.tr

© 2018 Degiad Tüm Hakları Saklıdır.